Published On: 18 juli 2021703 words

Stichting Avifauna Zwolle heeft sinds 2007* in- en rond Zwolle ca 100 steenuilen kasten geplaatst om broedgelegenheid te bieden aan de steenuil. Zwolle en omstreken is een vrij ruim begrip, want het loopt grofweg vanaf de grens Wijhe tot de Lichtmis met de IJssel als grens aan de westkant, inclusief polder Mastenbroek. Het ringproject is een RAS project (Retrapping Adults For Survival), waarbij juist de oude vogels geringd of gecontroleerd worden om zo de overleving en verspreiding te monitoren. Ook worden de jongen geringd. Het RAS R034 project omvat het gebied in en rond Zwolle en omvat het gebied dat wordt gedaan door de IVN uit Wijhe. Het Vogeltrekstation Arnhem beheert alle data.

Reinier Smabers Zwolle 12-7-2021
*Sinds 2007 zijn er bij mij ringgegevens bekend echter sinds 2009 is dit goed bijgehouden.

werkgebied zwolle

Werkgebied Zwolle e.o.

Oranje lijn: werkgebied RAS R034 Zwolle e.o.
Gele lijn: Recent verlaten
Rode sterren: Bezette territoria 2020-2021


Op afbeelding 1 is te zien waar het zwaartepunt ligt van de bezette territoria. Duidelijk aan de zuidkant in en rond polder Lierderbroek. Hier zijn nog kleinschalige boeren te vinden met boeren erven waar nog wat te halen valt voor vogels. Ook is het een weidevogel gebied waar o.a. grutto’s, wulpen en kieviten broeden. In de gemeente Zwolle vinden we nog maar enkele territoria namelijk in Herfte, polder Sekdoorn en Molenpolder. Helaas is er in Schelle (8 kasten) en Spoolde (ca 11 kasten) geen roepende of broedende steenuil meer aangetroffen. In Schelle is dit voor het eerst sinds 2009. In polder Mastenbroek hadden we toch nog 1 broedgeval maar de polder is toch erg intensief en minder geschikt voor steenuilen. Er zitten er ongetwijfeld nog een aantal meer gezien de grootte. Leuk is het al meer geschikte Oosterholt vlakbij Genemuiden wat al tot Kampen behoort. Twee bezette kasten vlakbij elkaar.

Afbeelding 2: bezette steenuilen kast


Resultaten 2021

In 2021 zijn de meeste kasten bezocht met uitzondering van Spoolde. Ten eerste moet opgemerkt worden dat er nog nooit sinds 2009 zoveel pullen zijn geringd. In Februari zijn er ook een aantal avonden geluid inventarisaties gedaan in de gemeente Zwolle. Dit leverde toch nog 6 territoria op waarbij in ieder geval een steenuil terug riep en een aantal keer ook een zingend mannetje te horen was. Daarbij moet opgemerkt worden dat er in 2021 geen steenuil jong geringd is binnen de gemeentegrens. Op twee locaties mag er niet bij de kasten gemonitord worden en op de andere plekken zijn het of solitaire vogels of broeden ze ergens anders. Er werden 6 adulten gecontroleerd voor het RAS project, dit kunnen er nog meer worden in het najaar als er kasten worden schoongemaakt.

Tabel 1: resultaten 2021

 

Afbeelding 3: Adulte vrouw Lierderbroek


Resultaten 2009-2021

Aan de hand van gegevens van mezelf en Jan van Dijk zijn er wat grafieken gemaakt om wat meer inzicht te krijgen in het verloop over de jaren. Het aantal kasten ligt sinds 2009 rond de 100.

Grafiek 1: bezette territoria (broedende vogels, roepende vogels). In 2020 was er geen volledige inventarisatie wegens corona.

 

Grafiek 2: aantal succesvolle broedsels en geringde pullen.

Grafiek 1 en 2 laten zien dat het aantal bezette territoria sinds 2014 licht is gestegen. Ook lijkt het broedsucces licht gestegen gezien toenemend aantal jongen/ geringde jongen Het aantal kasten is vrij stabiel en ligt sinds 2009 rond de 100. Het zijn natuurlijk geen aantallen om makkelijk trends uit te halen maar we zien wel dat de steenuilen in de gebieden dichtbij Zwolle en dan vooral aan de IJssel kant Schelle / Spoolde aan het verdwijnen zijn. Dit komt o.a. door verstedelijking, verschralende erven, lager voedselaanbod en predatie door o.a. de steenmarter. Aan de zuidkant van Zwolle rond Laag Zuthem, Lierderbroek lijkt de situatie voor steenuilen nog gunstig en zagen we een lichte toename vanaf 2014. Er zijn daar geschikte boeren erven en het weidevogel project aldaar heeft waarschijnlijk ook een gunstig effect. Ook daar verdwijnen nog steeds schuurtjes en dus proberen we zoveel mogelijk in overleg met de bewoners nieuwe kasten te plaatsen zodat broedplaatsen behouden blijven. Steenuilen zitten graag in de buurt van mensen maar houden wel van een wat rommelig erf met geschikte broedplaatsen zoals schuurtjes, boomgaarden, heggen en met loslopend vee. Het blijft interessant wat er de komende jaren gebeurt in de gemeente Zwolle en of steenuilen er zich kunnen handhaven.

Afbeelding 4: vier geringde juveniele steenuilen